Azərbaycanda AI kursu seçərkən nəyə diqqət etməli?
AI kursu satan hər kəs eyni şeyi vəd edir: “ChatGPT-ni öyrədəcəyik”. Fərq vədin özündə deyil, bitirdikdən sonra əlində qalanda üzə çıxır. Seçməzdən əvvəl beş sual ver — beşi də cavabı iki dəqiqəyə aydınlaşdırır.
26 avqust 2026 · 6 dəq oxu
1. Kursun sonunda əlində nə qalır?
Ən sadə və ən çox atlanan sual budur. Sertifikat sənədidir, nəticə deyil. Sonda əlində işləyən bir sayt, təhvil verilmiş video seti, qurulmuş avtomatlaşdırma zənciri qalırsa — o, bacarıqdır. Yalnız qeydlər və slaydlar qalırsa, bir ay sonra heç nə qalmayacaq.
Sual belə verilir: “Son dərsdən çıxanda mən nəyi göstərə bilərəm?” Cavab konkret bir obyekt deyilsə, cavab yoxdur.
2. Dərsdə kim işləyir — sən, yoxsa ekran?
AI öyrənmək izləməklə olmur, çünki problem bilik deyil. ChatGPT-nin nə olduğunu artıq hamı bilir. Bilinməyən odur ki, öz işinin konkret addımını ona necə tapşırırsan, cavab yarımçıq gələndə nə edirsən, nəticəni harada dayandırırsan.
Bunlar yalnız öz işini AI ilə görərkən öyrənilir. Ona görə dərsin formatını soruş: sən klaviaturada olacaqsan, yoxsa müəllimin ekranını seyr edəcəksən?
3. Alət siyahısı, yoxsa iş üsulu?
“40 AI aləti öyrədirik” cümləsi güclü səslənir və zəif nəticə verir. Alətlər altı ayda dəyişir; altı ay sonra siyahının yarısı ya bağlanır, ya qiymətini dəyişir, ya adını.
Qalan şey iş üsuludur: işi necə hissələrə bölürsən, hansı hissəni maşına verirsən, nəticəni necə yoxlayırsan. Üsul yeni alətlə də işləyir. Siyahı işləmir.
4. Kim öyrədir — tədris edən, yoxsa quran?
AI sahəsində praktikanın yaşı vacibdir. Gündəlik işində AI ilə məhsul quran, kontent istehsal edən, müştəriyə iş təhvil verən adam sənə həm işləyəni, həm də işləməyəni göstərə bilir. Yalnız kurs hazırlayan adam ancaq işləyəni göstərir — çünki ancaq onu sınayıb.
İkinci halda ilk real problemdə tək qalırsan, və real problem həmişə birinci həftədə gəlir.
5. Sənin işinə uyğunlaşırmı?
Sahibkarla marketoloq, müəllimlə uşaq eyni proqramda oturanda proqram hamı üçün ümumiləşir və heç kim üçün dəqiq olmur.
Yaxşı proqram kimin üçün olduğunu əvvəldən deyir və kimin üçün olmadığını da deyir. XDR LAB dörd ayrı istiqamətə bölünüb məhz buna görə: fərd, sahibkar, şirkət komandası və uşaqlar eyni sualı vermirlər.
Qeyd dəftərinə yazmalı beş sual
- Sonda əlimdə hansı hazır iş qalacaq?
- Dərsin neçə faizində mən özüm işləyirəm?
- Alət siyahısı öyrədilir, yoxsa iş üsulu?
- Öyrədən adam bu işi real olaraq görürmü?
- Proqram məhz mənim istiqamətim üçündürmü?
Qısa suallar
- AI kursu üçün əvvəlcədən texniki bilik lazımdırmı?
- Xeyr. Lazım olan gündəlik kompüter istifadəsi və üzərində işləyəcəyin real bir işdir — sayt, kontent, təkrarlanan bir proses. Proqramlaşdırma tələb olunmur.
- Onlayn, yoxsa canlı format daha yaxşıdır?
- Formatdan çox iştirak vacibdir. Sən klaviaturada olub öz işini qurursansa, hər iki format işləyir; yalnız izləyirsənsə, heç biri işləmir.
- Neçə həftəyə nəticə görünür?
- İlk işlək nəticə adətən ilk iki həftədə çıxır, çünki iş öz real tapşırığın üzərində qurulur. Vərdişə çevrilməsi bütün proqram boyu davam edir.
XDR LAB-da bu necə öyrədilir
XDR LAB bu beş suala öz cavabını açıq verir. Proqram dörd ayrı istiqamətə bölünüb — fərd, sahibkar, şirkət komandası və uşaqlar — çünki onların sualları eyni deyil. Individual istiqaməti məhz “öz işimi AI ilə necə görüm?” sualı ilə gələn adam üçün qurulub.
Dərslər izləmək üzərində deyil, öz real işin üzərində gedir: klaviatura səndədir, nümunə isə sənin öz sahəndən götürülür. Öyrədən komanda gündəlik işində AI ilə məhsul quran XDR komandasıdır — yəni işləməyəni də göstərə bilir.
Sonda əlində qalan
- Sonda əlində göstərə biləcəyin hazır iş qalır — slayd yox
- Alət siyahısı yox, yeni alətlə də işləyən iş üsulu
- Tədris Azərbaycan dilində, qrup məhdud